Obrazy Leona Tarasewicza trudno zamknąć w jednej interpretacji — pełne koloru, rytmu i nawiązań do natury, zapraszają do uważnego patrzenia. W tym artykule przyglądam się temu, jak czytać jego prace i dostrzec w nich więcej niż efektowną grę barw. Podpowiadam, na jakie szczegóły zwrócić uwagę, by lepiej zrozumieć ich kompozycję, źródła inspiracji i emocje, które mogą wywoływać.
U Leona Tarasewicza kolor przyciąga wzrok, zanim rozpoznamy pejzaż i jego granice. Intensywne pasma zieleni, żółci, czerwieni i błękitu przywołują Podlasie, skąd pochodzi artysta, lecz nie odwzorowują konkretnego miejsca. Zamiast tego przekładają pamięć krajobrazu na rytm barw i kształtów.
Urodzony w 1957 roku w Waliłach Tarasewicz od lat 80. rozwija język malarski, w którym kolor zastępuje perspektywę i narrację. Powtarzające się linie przypominają grządki, ślady orki lub rzędy drzew, a kontrasty budują przestrzeń bez centralnego punktu. Dzięki temu wzrok swobodnie wędruje po płótnie, nie szukając jednej odpowiedzi.
Barwy, które wciągają widza w sam środek obrazu
Istotna jest również skala prac: Tarasewicz maluje na rozległych płótnach, a niekiedy obejmuje kolorem podłogi, ściany i elementy architektury. Widz nie tylko ogląda wtedy barwy, lecz także znajduje się pośród nich, jak na spacerze po abstrakcyjnym polu. Rytm pasów może uspokajać, jednak nagłe zmiany odcieni i kierunku wytrącają wzrok z przyzwyczajeń.
Kolor nie zdobi tu tematu — sam nim zostaje i prowadzi widza. Zestawienie mocnych barw przywołuje słońce, wilgotną ziemię lub gęstą roślinność, choć nie wskazuje jednego konkretnego widoku. Obrazy najpierw działają na zmysły, a potem zachęcają do interpretacji. Jeżeli cię to ciekawi, poznaj znaczenie miękkich zegarów Dalego.
Jak uważnie oglądać obrazy Leona Tarasewicza
Śledź, jak Tarasewicz buduje przestrzeń, rytm i znaczenie za pomocą koloru oraz powtarzalnych form.
- Odsuń się i zobacz całość. Sprawdź, jak barwne pasy, plamy lub wzory porządkują powierzchnię i prowadzą wzrok. Zamiast szukać centralnego motywu, ogarnij kompozycję jako całość.
- Przyjrzyj się rytmowi. Zauważ powtórzenia, zmiany kierunku i odstępy między formami, a następnie zastanów się, czy kompozycja przywołuje ruch, wzrost lub rozległy krajobraz.
- Sprawdź, jak działa kolor. Porównaj sąsiadujące barwy i ich intensywność. Oceń, czy tworzą harmonię lub napięcie, a może optycznie zacierają granice między elementami.
- Uwzględnij sposób prezentacji. Gdy malarstwo wychodzi poza płótno lub obejmuje przestrzeń, obejrzyj je z różnych stron. Zobacz, jak zmienia się odbiór dzieła wraz z pozycją widza.
- Połącz obserwacje z własnym skojarzeniem. Najpierw przeanalizuj formę, a potem odnieś ją do przyrody, pamięci lub konkretnego miejsca. Traktuj skojarzenia jako tropy, nie zaś jedyne poprawne wyjaśnienie obrazu.
Przestrzeń i rytm: jak odczytywać kompozycje Tarasewicza
Kompozycje Leona Tarasewicza działają jak przestrzenie, które oglądamy całym wzrokiem, a nie jak obrazy z ukrytym tematem. Kolor wykracza poza płótno i obejmuje ściany, podłogę lub całe pomieszczenie, zacierając granicę między dziełem a otoczeniem. Zamiast jednego centrum uwagi artysta tworzy pasy, plamy i powtórzenia, które prowadzą spojrzenie w różnych kierunkach.
Najpierw warto sprawdzić, jak kolor zmienia się z bliska i z kilku kroków. Właśnie z tej zmiany dystansu rodzi się rytm: szerokie, nasycone smugi mogą przywodzić na myśl pola widziane z góry, ruch skrzydeł albo pulsującą siatkę, choć nie przedstawiają konkretnego miejsca. Oglądając te prace, najpierw śledzę powtórzenia, a dopiero potem szukam skojarzeń.
Barwne rytmy, które zmieniają się wraz z twoim ruchem
Tarasewicz różnicuje powtarzające się pasy pod względem szerokości, nasycenia i tempa, dlatego kompozycja zdaje się przyspieszać lub zwalniać. W pracach przestrzennych liczy się także pozycja widza: przejście z lewej strony na prawą odsłania inne relacje barw, a krok w tył pokazuje, jak pojedyncze znaki tworzą większy układ. Podobnie jak w melodii, rytm staje się wyraźny dzięki powtórzeniom.

Podczas oglądania zwróć uwagę na kilka elementów, które pomagają odczytać kompozycję:
- kierunek i układ barwnych linii,
- kontrast oraz nasycenie kolorów,
- zmianę wzoru oglądanego z różnych odległości,
- wpływ ruchu widza na odbiór przestrzeni.
Warto dać sobie czas i oglądać te kompozycje z różnych odległości. Każdy krok może zmienić układ barw i sposób, w jaki odbieramy przestrzeń.
Podczas oglądania zwróć uwagę na kierunek linii, kontrast barw i to, czy wzór kończy się w polu widzenia, czy poza nie wykracza. Tarasewicz nawiązuje do natury, ale nie odtwarza jej realistycznie: skupia się na energii, skali i regularności. Dzięki temu jego kompozycje kojarzą się z krajobrazem, a zarazem pozostają niezależnymi układami barwnych rytmów, które zmieniają się wraz z ruchem widza.
Ciekawostka: w niektórych realizacjach Tarasewicza barwne pasy przechodzą z obrazu na podłogę lub ściany, więc widz nie tylko patrzy na kompozycję, lecz także porusza się w jej rytmie.
Podlaskie pejzaże w sztuce Leona Tarasewicza
Dla Leona Tarasewicza Podlasie to nie widok zamknięty w ramie, lecz żywy świat pól, łąk i lasów. Artysta, urodzony w 1957 roku w Waliłach, czerpie z rodzinnego krajobrazu, rytmu prac polowych i zmienności pór roku.
Tarasewicz upraszcza pejzaż, ale zachowuje jego energię. Zamiast drzew i horyzontu maluje pasy oraz plamy, które przywodzą na myśl miedze, zagony, trawy i światło na polach. Intensywne zielenie, żółcie, czerwienie i błękity wypełniają płótna, a ich powtarzalny układ nadaje kompozycjom muzyczny rytm.
Artysta studiował na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych i w 1984 roku uzyskał dyplom w pracowni Tadeusza Dominika. Choć jego obrazy bywają abstrakcyjne, wyrastają z konkretnego miejsca. Z czasem przeniósł kolor także na ściany i podłogi galerii, tworząc instalacje, które otaczają widza i zmieniają wnętrze w intensywny pejzaż.
Gdy barwy pól wciągają widza w rytm natury

Kolor kształtuje tu odczuwanie przestrzeni: linie przypominają pasy upraw, a ich zagęszczenie sugeruje bliskość lub oddalenie. Widz wkracza między barwy, które przywołują naturę bez dosłownego przedstawiania jej elementów. Znajomy widok pól zmienia się w zmysłową grę rytmu i światła.
Pejzaże Tarasewicza łączą osobistą pamięć o Podlasiu z uniwersalnymi skojarzeniami. Mogą przywołać letnie południe, wilgotną łąkę po deszczu lub linię drzew na horyzoncie. Artysta nie tylko maluje region, lecz także buduje jego barwną, żywą obecność.
Ciekawostka: Tarasewicz często przenosi malarstwo poza płótno — kolorowe pasy mogą pokrywać ściany i podłogi galerii, dzięki czemu widz nie tylko ogląda pejzaż, ale dosłownie znajduje się w jego środku.
Od galerii po ściany: gdzie kończy się obraz Tarasewicza
U Leona Tarasewicza obraz często przekracza granice płótna. Kolorowe pasy przywodzą na myśl pola, trawy i ziemię, choć nie odtwarzają pejzażu wiernie. Artysta związany z Podlasiem przekłada doświadczenie natury na rytm barw, który oddaje energię miejsca.
Tarasewicz nie ogranicza się do płótna: maluje także podłogi i ściany, a niekiedy przekształca całą salę wystawową w barwny pejzaż. W rezultacie granica między dziełem a otoczeniem zaciera się, a widz wchodzi w kompozycję.
Gdy kolor wykracza poza płótno i zawłaszcza całą przestrzeń

Wystawę „Sztuka Współczesna. Klasycy Awangardy po 1945” można było oglądać w warszawskim DESA Unicum od 22 września do 1 października 2019 roku. Pokazano na niej prace Tarasewicza, Wojciecha Fangora, Jerzego Nowosielskiego i Jana Dobkowskiego — artystów, którzy traktowali kolor jako aktywną siłę, a nie dekorację. Kolor staje się tu aktywną siłą, a nie dekoracją. Nawet niewielki fragment obrazu Tarasewicza potrafi przywołać rozległą przestrzeń.
Obrazy Tarasewicza mają materialną powierzchnię, lecz ich rytm prowadzi wzrok ku ścianom, podłodze i wyobrażonemu krajobrazowi. W galerii widz porusza się wśród nich; w domu podobne wrażenie może wywołać pojedyncze płótno, jeśli nie konkuruje z nadmiarem bodźców. Obraz stopniowo przejmuje ścianę dla siebie, zamiast jedynie ją zdobić.
Ciekawostka: W realizacjach Tarasewicza podłoga nie jest tylko tłem dla obrazu — widz, stąpając po malowanej powierzchni, staje się częścią kompozycji i odbiera ją całym ciałem.











